Schrif­te­lijke vragen inzake rook­overlast in Amsterdam


Indiendatum: 7 sep. 2022

Toelichting:

De fractie van de Partij voor de Dieren vindt dat Amsterdammers recht hebben op schone lucht en maakt zich zorgen over de milieu- en gezondheidseffecten van rook. De fractie heeft daarom al meermaals de aandacht van het college gevraagd voor rookoverlast en aangedrongen op voorlichting en beleid omtrent het tegengaan van particuliere houtstook.

In antwoord op schriftelijke vragen[i] schrijft het college in januari 2021 dat er op dat moment nog gewerkt wordt aan een ‘beleidskader houtstook en de decentrale verbranding van houtpellets ten behoeve van energievoorziening voor woningen en kantoren’, maar dat dit naar verwachting in het tweede kwartaal van 2021 aan de raad voorgelegd wordt. Ook heeft voormalig wethouder luchtkwaliteit, Egbert de Vries, in een commissievergadering in maart 2021 toegezegd dat voor de zomer van 2021 een notitie naar de commissie gestuurd zou worden over het probleem en de aanpak[ii]. Dit is echter nog steeds niet gebeurd.

In de ambtelijke documenten die tijdens de coalitieonderhandelingen (na de verkiezingen in maart 2022) zijn verstuurd aan de onderhandelaars is te lezen dat een plan van aanpak om te komen tot een beleidskader m.b.t. houtstook on hold is gezet door het college.

Ondertussen blijven er nieuwe onderzoeksresultaten bijkomen die bevestigen dat houtrook leidt tot gezondheidsklachten[iii] en blijkt uit onderzoek dat maarliefst 42% van de Amsterdammers weleens overlast ervaart door houtstook[iv]. Ondergetekende ziet aanleiding voor het nieuwe college om haast te maken met een concrete aanpak om rookoverlast in Amsterdam tegen te gaan en hoopt haar voorstel(len) hierover snel tegemoet te zien.

Gezien het vorenstaande stelt ondergetekende, namens de fractie van de Partij voor de Dieren, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen:

1. Hoe komt het dat er nog steeds geen beleidskader inzake houtstook aan de raad is voorgelegd? Wat is er gebeurd?

2. Wanneer is het beleidskader wel te verwachten? Welke toezegging(en) kan het college geven?

3. Overweegt het college een verbod op particuliere houtstook? Zo ja, vanaf wanneer en op welke manier wil het college dit bewerkstelligen? Zo nee, waarom niet?

Amsterdam heeft zich begin 2020 aangesloten bij het landelijke Schone Lucht Akkoord (SLA), waar houtstook een van de thema’s van is. In het kader van het SLA zouden samenwerkende overheden gaan kijken naar een mogelijke aanpak van de problematiek rondom houtstook, schreef het college in een beantwoording van schriftelijke vragen.

4. Welke aanpak van de problematiek rondom houtstook overwegen de samenwerkende overheden in het kader van het SLA? Wat betekent dit voor houtstook binnen de gemeente Amsterdam?

De Partij voor de Dieren kreeg ook schriftelijk te horen dat het college, zodra de resultaten van het EU-onderzoek in samenwerking met de Universiteit Utrecht bekend zouden zijn, eventuele maatregelen in overweging genomen zouden worden.

5. Zijn de uitkomsten van het EU-onderzoek in samenwerking met de Universiteit Utrecht al bekend? Zo ja, overweegt het college om maatregelen te nemen naar aanleiding van de uitkomsten?

Ook zou het nemen van maatregelen in overweging genomen worden zodra de resultaten bekend zouden zijn van een landelijk SLA-project (een samenwerking tussen de IRAS, het rijk, het RIVM en TNO), wat deels plaatsgevonden heeft op IJburg. Met dit wetenschappelijk onderzoek wordt bevestigd dat houtrook leidt tot gezondheidsklachten. Ook blijkt uit het onderzoek dat de blootstelling aan houtrook veel minder lokaal is dan de onderzoekers dachten. Er is sprake van buurtblootstelling. Daarom wordt geconcludeerd dat voor de aanpak van gezondheidsklachten door houtrook gekeken moet worden naar een groter gebied dan alleen naar afzonderlijke bronnen van houtstook vlakbij[v].

6. Overweegt het college om maatregelen te nemen naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?

In antwoord op eerdere vragen van de Partij voor de Dieren-fractie van december 2017 heeft het college aangegeven de Amsterdamse Gezondheidsmonitor (AGM) te gaan gebruiken om te onderzoeken in hoeverre sprake is van hinder van houtrook in Amsterdam. Hierin zou een vraag opgenomen zijn over geurhinder en van welke bronnen dit afkomstig is, waaronder houtkachels/open haarden en barbecues/vuurkorven. Het voormalig college schreef dat zij, zodra de resultaten bekend zouden zijn, op basis hiervan eventuele maatregelen in overweging zou nemen. In de rapportages over de resultaten van 2020 is echter niets te vinden over geurhinder en de hierboven genoemde bronnen.

7. Waarom is er in de AGM rapportages uit 2020[vi] niets te vinden over geurhinder en houtkachels/open haarden en barbecues/vuurkorven?

8. Wat was de uitkomst van de AGM met betrekking tot geurhinder door houtkachels/open haarden en barbecues/vuurkorven?

9. Heeft het college op basis van de uitkomsten van de AGM maatregelen in overweging genomen of overweegt zij deze nog te nemen?

Eind 2019 is de Pilot Omgevingswet Geur in de horeca gestart die specifiek gaat over de voedselbereiding in de horeca. In 2021 zou de pilot worden afgerond en zouden de resultaten gedeeld kunnen worden, schreef het voormalig college in de hierboven al eerdergenoemde beantwoording op schriftelijke vragen.

10. Zijn de resultaten uit de pilot Omgevingswet Geur in de horeca al bekend? Zo ja, is het college op basis van de resultaten voornemens regels ter beperking van houtstook in het horecabeleid op te leggen? Zo nee, waarom niet en wanneer zijn de resultaten en eventuele regels te verwachten?

Voormalig wethouder Simone Kukenheim (Zorg) heeft in oktober 2021 de City Deal getekend waarmee Amsterdam zich officieel aan een ‘gezonde en duurzame voedselomgeving’ zou committeren. De fractie van de Partij voor de Dieren ontvangt zorgelijke geluiden uit de stad waaruit blijkt dat inwoners last ondervinden van stank en rook door horecagelegenheden die (vlees) op houtskool grillen. Amsterdammers die in de buurt van deze restaurants wonen zijn dagdelen of zelfs hele dagen genoodzaakt om hun ramen gesloten te houden in verband met de stinkende rook die hierbij vrijkomt. Het indienen van klachten zou, ook wanneer die inspecties en juridische consequenties tot gevolg hebben, niet leiden tot veranderingen.

11. Is het college van mening dat restaurants die vlees grillen op houtskool, en hiermee overlast veroorzaken voor omwonenden, passen binnen een gezonde en duurzame voedselomgeving? Zo ja, waarom? Zo nee, is het college van plan om maatregelen te treffen om rookoverlast te stoppen?

12. Hoe wordt er door de gemeente omgegaan met klachten van omwonenden die last ondervinden van horecagelegenheden die vlees grillen op houtskool? Welke verantwoordelijkheid heeft de gemeente volgens het college?

13. Herkent het college de hierboven geschetste problemen en gang van zaken? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe is het college van plan inwoners die last ondervinden van op houtskool (vlees) grillende restaurants die rook uitstoten te helpen?

Het vorige college gaf eind januari 2021 in de beantwoording van schriftelijke vragen van de Partij voor de Dieren ook aan dat er verder gewerkt zou worden aan een communicatiecampagne die waar mogelijk parallel zou gaan lopen aan de agenda houtstook. In de Monitor Actieplan Schone Lucht 2021 is te lezen dat in 2021 gestart is met voorlichtingscommunicatie over bewust(er) stoken. De campagne is daarmee gericht op gedragsveranderingen van particulieren die hout stoken. Echter heeft Amsterdam geen overzicht van individuele houtstokers. Mede daarom zou niet bekend zijn of individuele stokers naar aanleiding van de campagne hun stookgedrag hebben aangepast. Het meten van het effect van houtstook zou momenteel volgens het college nog niet mogelijk zijn omdat niet bekend is waar de kachels staan en er geen meetmethode specifiek voor houtstook is. Landelijke cijfers baren zorgen: uit de landelijke emissieregistratie bleek dat de uitstoot van verkeer afneemt, maar het aandeel van houtvuren toeneemt.

In opdracht van de gemeente is onderzoek gedaan naar de kennis, de houding en het gedrag van Amsterdammers. De doelstelling van het onderzoek luidde: “manieren identificeren om de groep houtstokers via communicatie en beleid te bewegen”. In de rapportage van dit onderzoek (gepubliceerd in januari 2022) ‘Houtstook in Amsterdam’, is te lezen dat de gemeente overweegt om subsidies beschikbaar te stellen om bewoners te stimuleren om een alternatieve warmtebron met een zekere belevingskwaliteit te nemen zoals een elektrische haard[vii].

14. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de informatie die gedeeld wordt middels de communicatiecampagne bij de juiste personen (houtstokers) terecht komt?

15. Is het nieuwe college van plan om de locaties van houtkachels van particuliere houtstokers in kaart te krijgen? Zo ja, hoe en wanneer wil het college kachels gaan registreren? Zo nee, waarom acht het college dit niet nodig?

16. Overweegt het college daadwerkelijk om subsidies te verlenen om houtstokers te stimuleren om een alternatieve warmtebron te nemen? Hoe concreet zijn deze plannen al? Graag een toelichting.

17. Indien voorgaande vraag met ‘ja’ is beantwoord: in het rapport wordt aangeraden aan de gemeente om bij het verlenen van subsidies voor alternatieve middelen te voorkomen dat “houtstokers een alternatief middel voor erbij nemen, door het oude houtstookmiddel in te laten leveren”. Is de gemeente voornemens dit advies op te volgen?

18. Is het college door middel van een communicatiecampagne ook van plan om, naast de mogelijke subsidies voor alternatieve warmtebronnen, op een andere manier het aandeel houtvuren te reduceren en/of om ervoor te zorgen dat het aandeel houtvuren niet nog verder toeneemt? Zo nee, waarom wil zij slechts het stookgedrag beïnvloeden?

In de rapportage ‘Houtstook in Amsterdam’ staan een aantal samenvattende conclusies en aanbevelingen. De aanbevelingen zijn gericht op communiceren, stimuleren en reguleren.

19. Wat is het college van plan om te doen naar aanleiding van de samenvattende conclusies?

20. Wat gaat het college doen met de aanbevelingen uit het rapport? Graag een toelichting.

Indiener,

A.L. Bakker


[i] https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/9910104/1#search=%22Schrif%C2%ADte%C2%ADlijke%20vragen%20van%20het%20lid%20Van%20Lammeren%20inzake%20voor%C2%ADlichting%20en%20beleid%20omtrent%20het%20tegengaan%20van%20parti%C2%ADcu%C2%ADliere%20houtstook%22

[ii] https://amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/840793#ai_5908933

[iii] https://www.rivm.nl/houtrook

[iv] https://assets.amsterdam.nl/publish/pages/982758/houtstook_in_amsterdam_rapportage_communicatie-onderzoek_2021.pdf

[v] https://www.rivm.nl/houtrook/samenwerking-houtrookonderzoek

[vi] https://www.ggd.amsterdam.nl/beleid-onderzoek/gezondheidsmonitors/amsterdamse-0/#hc8f69e58-5e78-eb56-2567-7277f0e155ab

[vii] https://assets.amsterdam.nl/publish/pages/982758/houtstook_in_amsterdam_rapportage_communicatie-onderzoek_2021.pdf