Schrif­te­lijke vragen inzake het verwij­deren van een boom uit de Hoofd­bo­menstructuur van de Plantage Middenlaan voor een ruimere entree voor Artis


Indiendatum: 5 mrt. 2021

In een bewonersbrief van 24 februari 2021 laat Artis weten dat er een boom aan de Plantage Middenlaan uit de grond gehaald zal worden en op 23 maart 2021 zal verhuizen naar een plek in het Westermanplantsoen. Dit zou nodig zijn voor een grotere entree en goede doorstroming van publiek en voorbijgangers.

Ondergetekende vindt dit een absurde gang van zaken. Ten eerste is deze boom onderdeel van de Hoofdbomenstructuur; een beschermde status voor beeldbepalende bomen die Amsterdam juist voor de lange termijn wil behouden. Met het weghalen van deze boom wordt het monumentaal stadsgezicht op deze plek vernield. Bovendien is een ruimere entree volgens de Partij voor de Dieren sowieso geen goede reden om een boom te verplaatsen. Als we hiermee akkoord gaan, zien we het al gebeuren dat er straks allerlei andere ondernemers lukraak bomen willen verplaatsen voor meer ruimte op hun stoepje.

Gezien het vorenstaande stelt ondergetekende, namens de fractie van de Partij van de Ouderen, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen:

  1. Welke goede redenen zijn er volgens het college om een boom te mogen verwijderen uit de Hoofdbomenstructuur?
  2. Vindt het college een ruimere entree met ‘een betere doorstroming van publiek en voetgangers’ een gegronde reden om bomen uit de Hoofdbomenstructuur weg te happen? Graag een toelichting.
  3. Zou de plaatselijke snackbar, supermarkt of nagelsalon ook een boom (uit de Hoofdbomenstructuur) mogen verwijderen voor een ruimere entree en een betere doorstroming van publiek en voetgangers? En hoe zit dit in het geval van andere musea? Graag een toelichting.
  4. In hoeverre is er geprobeerd om de boom in te passen in een ontwerp voor de entree? Zijn er alternatieve ontwerpen gemaakt met behoud van de boom? Kan Artis aantonen dat het zo echt niet anders kon? Zo ja: kan het college deze stukken meesturen?
  5. Ondergetekende heeft het besluit met bijbehorende stukken opgevraagd en in het boomtechnisch rapport staat dat de boom geen specifieke beleidsstatus heeft. Hoe bestaat het dat dit projectteam voorbij gaat aan het feit dat deze boom onderdeel is van de Hoofdbomenstructuur?
  6. Is het waar dat de gemeente de beoogde nieuwe plek voor de boom heeft gevonden en de verhuizing op 23 maart uitvoert, zoals in de brief van Artis staat?
  7. Indien de voorgaande vraag bevestigend wordt beantwoord:
    1. wanneer heeft deze afstemming tussen de gemeente en Artis plaatsgevonden en hoe is dit precies gegaan?
    2. op welke manier is het feit dat deze boom onderdeel uitmaakt van de Hoofdbomenstructuur meegenomen in de afweging van de gemeente om mee te werken aan (voorbereidingen voor) de verwijdering en verplaatsing van deze boom?
  8. Is het college bereid om de toekenning van de vergunning door het stadsdeel terug te draaien en er bij Artis op aan te dringen dat zij de entree op een andere manier vormgeeft met behoud van de boom? Zo nee: waarom niet? Zo ja: gelukkig.

Het lid van de gemeenteraad,

A.L. Bakker

Indiendatum: 5 mrt. 2021
Antwoorddatum: 16 apr. 2021

1. Welke goede redenen zijn er volgens het college om een boom te mogen verwijderen uit de Hoofdbomenstructuur?

Antwoord: Het rijksmonument Groote Museum Artis wordt gerestaureerd, waarbij de historische entree aan de Plantage Middenlaan wordt hersteld inclusief terugplaatsing van de oorspronkelijke leeuwsculpturen. Om de ingang van dit Artis museum toegankelijk te maken voor mindervalide bezoekers, wordt een hellingbaan toegevoegd. Het ruimtebeslag van de nieuwe entree is door het toevoegen van de volwaardige hellingbaan groter dan de situatie voor de restauratie. Er blijft voor de overgebleven doorloop in dat geval ca. 70 cm over. Dit voldoet niet aan de minimale (door de raad in het voetgangersbeleid vastgestelde) doorloop van 2.00 meter, als vereiste om toegankelijkheid voor minder validen mogelijk te maken. Extra ruimte kan verkregen worden door het fietspad te versmallen (momenteel 1,80 m., beleidsmatig is 2,50 m. nodig) of door de boom te verplaatsen. Het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum heeft voor het verplaatsen van de boom gekozen vanwege de volgende argumenten: Als de stoep en/of het fietspad versmald worden, ontstaat er een ongewenste en gevaarlijke verkeerssituatie. De voetgangers, wachtende bezoekers en mindervaliden moeten in dat geval manoeuvreren binnen beperkte ruimte. Dit geldt ook voor de fietsers. Het betreft hier een plusnet fiets route wat inhoudt dat hier dagelijks veel en ‘snel fietsend’ fietsverkeer passeert. De combinatie van beperkte ruimte voor voetgangers en drukke doorgaande fietsroute heeft een risico tot ongelukken en opstoppingen. Uit veiligheidsoogpunt is daarom gekozen om de stoep en/of fietspad niet te versmallen. B. In de afweging is goed gekeken naar mogelijkheden en slagingskans van het succesvol verplaatsen van de boom in de directe omgeving zodat de boom behouden blijft, en er per saldo geen groen in deze buurt verloren zal gaan.

2. Vindt het college een ruimere entree met ‘een betere doorstroming van publiek en voetgangers’ een gegronde reden om bomen uit de Hoofdbomenstructuur weg te happen? Graag een toelichting.

Antwoord: Zie toelichting vraag 1. Het stadsdeel Centrum, namens het college, maakt in deze situatie de keuze voor veiligheid van voetgangers en fietsers, èn voor een toegankelijke entree voor minder validen. De boom wordt weliswaar buiten de Hoofdbomenstructuur, maar wel in de directe omgeving teruggeplaatst, namelijk 30 meter verderop in het Plantage Westermanplantsoen.

3. Zou de plaatselijke snackbar, supermarkt of nagelsalon ook een boom (uit de Hoofdbomenstructuur) mogen verwijderen voor een ruimere entree en een betere doorstroming van publiek en voetgangers? En hoe zit dit in het geval van andere musea? Graag een toelichting.

Antwoord: Voor iedere partij die vraagt om een aanpassing in de openbare ruimte om daarmee de veiligheid van weggebruikers en/of om de toegankelijkheid van mindervaliden te bevorderen, wordt in alle gevallen op gelijke wijze onderzocht of wij als gemeente kunnen meedenken naar de beste inrichtingsoplossing. Iedere vergunningsaanvraag wordt op dezelfde manier behandeld.

4. In hoeverre is er geprobeerd om de boom in te passen in een ontwerp voor de entree? Zijn er alternatieve ontwerpen gemaakt met behoud van de boom? Kan Artis aantonen dat het zo echt niet anders kon? Zo ja: kan het college deze stukken meesturen?

Antwoord: Er zijn alternatieve opties voor de maaiveldinrichting onderzocht. Zoals aangegeven in antwoord op vraag 1, kan er alleen een veilige situatie gecreëerd worden door verplaatsing van de boom.

5. Vragensteller heeft het besluit met bijbehorende stukken opgevraagd en in het boomtechnisch rapport staat dat de boom geen specifieke beleidsstatus heeft. Hoe bestaat het dat dit projectteam voorbij gaat aan het feit dat deze boom onderdeel is van de Hoofdbomenstructuur?

Antwoord: Het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum is niet voorbijgegaan aan het feit dat deze boom onderdeel is van de Hoofdbomenstructuur, maar heeft een zorgvuldige belangenafweging gemaakt in het voordeel van veiligheid, toegankelijkheid voor de mindervalide bezoekers en behoud van het aandeel groen in de buurt (zie antwoord vraag 1 en 2). De Hoofdbomenstructuur valt onder regels die zijn opgenomen in de Bomenverordening. In de toelichting bij artikel 5; ‘weigeringsgrond’ staat vermeld: ‘Houtopstanden zijn vaak beeldbepalend voor het karakter van de omgeving. Deze waarde kan in ieder geval tot uitdrukking komen als de houtopstand onderdeel is van een beschermd stads- of dorpsgezicht of deel uitmaakt van een hoofdbomen- of hoofdgroenstructuur’. Bij de beoordeling van een kapaanvraag wordt hier specifiek naar gekeken en een belangenafweging gemaakt. De boom zelf is niet monumentaal. De beeldbepalende bomenstructuur wordt verminderd, maar niet teniet gedaan. In de afweging werd meegenomen dat de boom naar een plek in de directe omgeving succesvol verplant kan worden.

6. Is het waar dat de gemeente de beoogde nieuwe plek voor de boom heeft gevonden en de verhuizing op 23 maart uitvoert, zoals in de brief van Artis staat?

Antwoord: De gemeente heeft inderdaad een nieuwe locatie voor de boom gevonden, namelijk het Plantage Westermanplantsoen. De vergunning voor het verplaatsen van de boom is op 8 februari 2021 afgegeven. De 6 weken bezwaartermijn liep af op 22 maart. In de voorbereiding waren afspraken gemaakt voor het mogelijk verplanten van de boom op 23 maart, mits er geen bezwaren tegen de omgevingsvergunning ontvangen zouden zijn. Vanwege ingediende bezwaren, is het huidige plantseizoen verstreken. Het verplanten van de boom wordt uitgesteld tot het volgende plantseizoen vanaf november 2021, en is afhankelijk van de bezwaarprocedure.

7. Indien de voorgaande vraag bevestigend wordt beantwoord: a. wanneer heeft deze afstemming tussen de gemeente en Artis plaatsgevonden en hoe is dit precies gegaan?

Antwoord: Er is van januari tot december 2020 diverse malen overleg geweest tussen gemeente en Artis over het nieuwe masterplan voor Artis. Onderdeel van deze besprekingen was de restauratie en nieuwe invulling van het Groote Museum waarbij aandacht is gevraagd voor de beperkte ruimte van de entree van het Groote Museum aan de Plantage Middenlaan. Opnieuw gebruiken van deze entree is gewenst vanwege het verlevendigen van de Plantage Middenlaan. b. op welke manier is het feit dat deze boom onderdeel uitmaakt van de Hoofdbomenstructuur meegenomen in de afweging van de gemeente om mee te werken aan (voorbereidingen voor) de verwijdering en verplaatsing van deze boom? Antwoord: Zie onderbouwing vraag 5.

8. Is het college bereid om de toekenning van de vergunning door het stadsdeel terug te draaien en er bij Artis op aan te dringen dat zij de entree op een andere manier vormgeeft met behoud van de boom? Zo nee: waarom niet? Zo ja: gelukkig.

Antwoord: Het stadsdeel Centrum, namens het College, draait de toekenning van de vergunning niet terug. Het dagelijks bestuur stadsdeel Centrum heeft alle belangen afgewogen en is daarmee tot een overwogen oordeel gekomen. Het is niet aan het College om bij zorgvuldige afweging deze bevoegdheid van het stadsdeel terug te nemen.