Schrif­te­lijke vragen inzake het gedwongen vertrek van volks­tuin­complex De Vrij­buiters


Indiendatum: 10 feb. 2021

Toelichting:

In het Parool is te lezen dat tuinders van de volkstuinvereniging De Vrijbuiters middels een dwangbevel dringend verzocht worden om het volkstuincomplex voor het einde van deze maand te verlaten[i]. Dit is de uitkomst van een geschil met de nieuwe grondeigenaar van het gebied. Uit het artikel blijkt dat de nieuwe eigenaar, een Amsterdamse vastgoedman, het gebied in 2019 van de provincie kocht, met het voornemen er woningen te bouwen, wat het bestemmingsplan niet toestaat. Er zijn vermoedens dat hij desondanks positie houdt in afwachting van toekomstige ontwikkelingen of dat het complex na oplevering tegen de grond gaat en vervolgens met hogere ‘marktconforme’ huurprijzen voor een nieuwe doelgroep als volkstuin wordt aangeboden. De nieuwe eigenaar zou niet reageren op verzoeken om iets te vertellen over zijn plannen.

Voor de verkoop zou de provincie bij de gemeente Amsterdam en Diemen geïnformeerd hebben of zij de grond wilden overnemen, maar dat aanbod werd afgewezen. De tuinders verwijten de gemeente dat zij niets heeft gedaan, terwijl zij de oplossing in handen had. Tot verdriet van de tuinders is het resultaat dat er een deel van de oude, diverse en authentieke Bijlmer verdwijnt. Op het tussen de Bijlmerweide en Diemen verscholen volkstuincomplex is de grond fantastisch: vette klei die zeer geschikt is voor het verbouwen van groenten, fruit en weelderig groen. Tuinders verbouwden er al succesvol Surinaamse groenten zoals antroewa en boulanger, maar ook watermeloen, veldsla en spinazie[ii]. Het is momenteel de vraag hoe het met de Vrijbuiters verder moet.

Gezien het vorenstaande stelt ondergetekende, namens de fractie van Partij voor de Dieren, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen:

  1. In het artikel in het Parool is te lezen dat de provincie aan de gemeente Amsterdam en Diemen heeft gevraagd om de grond over te nemen waar volkstuincomplex De Vrijbuiters gevestigd is; onder welke gemeente valt het gebied precies?
  2. Is het waar dat de Provincie de gemeente Amsterdam heeft gevraagd om de grond over te nemen en dat de gemeente dit aanbod heeft afgewezen? Zo ja, waarom heeft de gemeente er niet voor gekozen de grond over te nemen en dit groene authentieke gebied in de Bijlmer te beschermen en behouden? Acht het college het verenigingsleven en de aanwezigheid en kwaliteit van het groen niet van groot belang?
  3. Staat de gemeente nog steeds achter deze eerder gemaakte beslissing of denkt het college bij nader inzien dat er een fout begaan is?
  4. Wat voor bestemming heeft het gebied precies? Is het college bereid om deze locatie groen te houden?
  5. Is het college op de hoogte welke plannen de vastgoedeigenaar heeft voor het gebied? Zo ja, rijmen de plannen met de bestemming van het gebied?
  6. Welke mogelijkheden heeft het college om de volkstuinvereniging op de huidige locatie te redden, bijvoorbeeld door de grond alsnog over te nemen?
  7. Hoe rijmt het gedwongen vertrek van volkstuincomplex De Vrijbuiters met de gemeentelijke afspraak dat er geen volkstuinen verdwijnen en de permanentverklaring van alle volkstuinparken in Amsterdam uit 1970 (waardoor vervangende grond geen gunst is maar een recht)?
  8. Waarom is de gemeenteraad niet geïnformeerd over volkstuincomplex De Vrijbuiters in de Uitvoeringsstrategie Volkstuinenbeleid?
  9. Is het college, indien de plannen doorgaan, bereid te onderzoeken waar de tuinders opnieuw een volkstuinpark kunnen creëren? Ziet het college momenteel al mogelijkheden?
  10. Is het college bereid de tuinders te ondersteunen bij een verhuizing en zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?

Het lid van de gemeenteraad,

J.F. Bloemberg-Issa


[i] https://www.parool.nl/amsterdam/volkstuincomplex-de-vrijbuiters-moet-weg-de-gemeente-heeft-liggen-slapen~be41554d/

[ii] https://www.bijlmer.net/vrijbuiters-in-zuidoost-verbouwen-surinaamse-groenten/

1. In het artikel in het Parool is te lezen dat de provincie aan de gemeente Amsterdam en Diemen heeft gevraagd om de grond over te nemen waar volkstuincomplex De Vrijbuiters gevestigd is; onder welke gemeente valt het gebied precies?

Antwoord: De locatie waar Stichting De Vrijbuiters is gevestigd is onderdeel van het gebied Bijlmerweide en dit ligt in de gemeente Amsterdam. De grens tussen Diemen en Amsterdam is de Provincialeweg en dit gebied ten ligt zuiden van deze weg en valt dus onder de gemeente Amsterdam.

2. Is het waar dat de Provincie de gemeente Amsterdam heeft gevraagd om de grond over te nemen en dat de gemeente dit aanbod heeft afgewezen? Zo ja, waarom heeft de gemeente er niet voor gekozen de grond over te nemen en dit groene authentieke gebied in de Bijlmer te beschermen en behouden? Acht het college het verenigingsleven en de aanwezigheid en kwaliteit van het groen niet van groot belang?

Antwoord:
De provincie Noord Holland heeft destijds inderdaad in 2017 de grond ter overdracht aangeboden. Aangezien het niet om een strategische locatie gaat, was er geen aanleiding om hier toe over te gaan. Op dat moment had de gemeente nog niet de intentie uitgesproken om alle volkstuinparken in Amsterdam te behouden. Wel vond de gemeente het toen al belangrijk om het bestaande groen te beschermen. De groenfunctie ter plaatse was en is planologisch afdoende beschermd. Andersoortige ontwikkeling is niet toegestaan vanuit het vigerende bestemmingsplan en het feit dat de locatie onderdeel uitmaakt van de

Hoofdgroenstructuur.

3. Staat de gemeente nog steeds achter deze eerder gemaakte beslissing of denkt het college bij nader inzien dat er een fout begaan is?

Antwoord:
Er zijn geen wijzigingen te melden ten aanzien van de motivatie genoemd in de beantwoording van vraag 2. Er is dan ook geen aanleiding om dit advies ten aanzien van de verwerving te wijzigen.

4. Wat voor bestemming heeft het gebied precies? Is het college bereid om deze locatie groen te houden?

Antwoord: In het bestemmingsplan ‘Bijlmerweide en omgeving’ heeft dit gebied de bestemming‘Recreatie’. De voor ‘Recreatie’ aangewezen gronden zijn bestemd voor onder andere volksen nutstuinen (naast groenvoorzieningen, faunapassages, nutsvoorzieningen, voetpaden, water, natuurvriendelijke oevers en waterhuishoudkundige voorzieningen). Voor het college is er geen aanleiding om de groenbestemming ter discussie te stellen, mede vanuit het gegeven dat deze locatie onderdeel uitmaakt van de Hoofdgroenstructuur. De bebouwingsmogelijkheden beperken zich tot een tuinhuis of berging en/of kas van beide maximaal 6 m2.

5. Is het college op de hoogte welke plannen de vastgoedeigenaar heeft voor het gebied? Zo ja, rijmen de plannen met de bestemming van het gebied?

Antwoord:
Ja, de huidige grondeigenaar heeft zich tot de gemeente gewend met een voorstel. Dit voorstel is als niet mogelijk c.q. wenselijk afgedaan gezien strijdigheid met wat het vigerende bestemmingsplan hier toestaat.

6. Welke mogelijkheden heeft het college om de volkstuinvereniging op de huidige locatie te redden, bijvoorbeeld door de grond alsnog over te nemen?

Antwoord:
Hoewel het college de huidige waarde ervan onderkent en de ontstane situatie tussen grondeigenaar en huurders betreurt, ziet het geen directe mogelijkheden om de Stichting op de huidige locatie te laten voortbestaan. De contacten tussen gemeente en grondeigenaar hebben in dit voornemen geen wijziging gebracht. De gemeente Amsterdam is geen partij bij het privaatrechtelijke geschil tussen verhuurder en huurder over huurachterstand en verbreking van het huurcontract. Wel zet de gemeente zich in om de groenfunctie te behouden, door hier de huidige groenbestemming te handhaven en het gebruik als volkstuinpark in publiekrechtelijke zin te laten continueren. Het staat de verhuurder vrij daarvoor met andere huurders een contract aan te gaan c.q. de huidige huurders al dan niet vervangende ruimte te bieden.

7.Hoe rijmt het gedwongen vertrek van volkstuincomplex De Vrijbuiters met de gemeentelijke afspraak dat er geen volkstuinen verdwijnen en de permanentverklaring van alle volkstuinparken in Amsterdam uit 1970 (waardoor vervangende grond geen gunst is maar een recht)?

Antwoord: Uitgangspunt van het vigerende Amsterdamse volkstuinenbeleid is om een voldoende aanbod aan volkstuinen te waarborgen. In de Uitvoeringsstrategie Volkstuinenbeleid (versie zoals vastgesteld in het college van B&W op 10 november 2020, nog niet vastgesteld door de raad) is dit geconcretiseerd via het beleidsvoornemen om de huidige volkstuinparken te behouden, beschermen en beter te benutten. Bescherming biedt de gemeente voor zover dat binnen bereik ligt via planologische bescherming en het aangaan van langdurige huurcontracten.

8. Waarom is de gemeenteraad niet geïnformeerd over volkstuincomplex De Vrijbuiters in de Uitvoeringsstrategie Volkstuinenbeleid?

Antwoord:
Dit volkstuinpark maakt net als de andere volkstuinparken onderdeel uit van de Uitvoeringsstrategie Volkstuinenbeleid (versie zoals vastgesteld in het college van B&W op 10 november 2020, nog niet vastgesteld door de raad). Dat is zichtbaar op de overzichtskaart op bladzijde 9 en de bijlage, waarbij is aangegeven dat dit tuinpark geen grondeigendom van de gemeente Amsterdam betreft. De gemeente heeft dus voor dit tuinpark geen verhuurrelatie met de vereniging of de tuinders en heeft voor dit tuinpark alleen publiekrechtelijke instrumenten om te sturen op het behouden van de functie als tuinpark.

9. Is het college, indien de plannen doorgaan, bereid te onderzoeken waar de tuinders opnieuw een volkstuinpark kunnen creëren? Ziet het college momenteel al mogelijkheden?

Antwoord:
Tegenover het behoud, bescherming en betere benutting van de bestaande Amsterdamse volkstuinparken staat het beleidsvoornemen om geen nieuwe volkstuinparken aan te leggen. De ruimte ontbreekt hier gewoonweg voor. Voldoende aanbod voor tuinieren in Amsterdam biedt de gemeente aanvullend wel door in buurtgroen en groene verbindingen ruimte te bieden aan kleinschalige en collectieve initiatieven, waaronder stadstuinieren. De inpassing van een volkstuinpark valt niet binnen die categorie. Wel biedt het kansen voor de leden van deze Stichting om in kleinschalige vorm hun passie voor tuinieren een vervolg te geven, als daadwerkelijk aan de zijde van de grondeigenaar tot ontruiming van het tuinpark wordt overgegaan. Denk bijvoorbeeld aan de mogelijkheden die het dak van de Gaaspertunnel hiervoor kan bieden. Hoewel het initiatief hierbij primair bij de tuinders ligt,kan de gemeente desgewenst actief in deze meekijken. Als individuele tuinders voor een vergelijkbare volkstuin met huisje in aanmerking willen komen, kunnen zij zich inschrijven bij één van de overige Amsterdamse volkstuinverenigingen.

10. Is het college bereid de tuinders te ondersteunen bij een verhuizing en zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?

Antwoord
Zie ook antwoord 6. Aangezien er geen sprake is van een huurrelatie, heeft het college in deze geen verdere rol c.q. verantwoordelijkheid.