Schrif­te­lijke vragen inzake de uitdunning van het Noor­derpark


Schriftelijke vragen van het lid A.L. Bakker inzake de uitdunning van het Noorderpark

Aan het college van burgemeester en wethouders

Toelichting door de vragenstelster:

Er verdwijnt steeds meer groen in het Noorderpark. Waar het park eerst een groene uitstraling had, is het groen nu zodanig verwijderd of gesnoeid dat bewoners van de Wingerdweg zelfs in de zomer dwars door het park heen op de Nieuwe Leeuwarderweg uitkijken (terwijl die eerst zelfs in de winter niet te zien was). Al in 2003 heeft de gemeente plannen opgesteld voor de transformatie, waarmee het park een meer “open karakter” moet krijgen.

Vele konijnen, vogels en egels hadden hun schuilplaatsen in de struiken, maar die worden steeds meer verwijderd en vervangen door het laagblijvende klimop als bodembedekker tussen de bomen. Er worden ook steeds meer bomen gekapt in het Noorderpark, naar verluidt deels vanwege de iepenziekte. Een stuk oever naast het fietspad vanaf de metrohalte is kaalgemaaid en bedekt met een plastic zeil waartussen ook klimop lijkt geplant. Volgens omwonenden wordt er bijna dagelijks groen verwijderd en wordt er flink geschoffeld zodat geen groen sprietje de kans krijgt om op te komen.

Het Noorderpark bestaat uit drie delen, afgescheiden door het Noordhollandsch kanaal en de Nieuwe Leeuwarderweg. Het westelijke en oostelijke gedeelte bestaan uit voornamelijk grasvelden en in het middengedeelte is er nog een stukje met vooral bomen en struiken. Uitgerekend in dit middelste gedeelte is een evenemententerrein gepland.[1]

Gezien het vorenstaande stelt ondergetekende, namens de fractie van de Partij voor de Dieren, op grond van artikel 45 van het Reglement van orde voor de raad van Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen:

  • Herkent het college deze signalen van omwonenden van het Noorderpark? Zo ja, hoe beoordeelt het college deze?
  • Is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat als parken een “open karakter” krijgen en daardoor juist omliggende wegen en gebouwen weer dominanter worden in het straatbeeld, het groene karakter van Amsterdam Noord wordt aangetast?
  • Om welke reden worden er zoveel struiken verwijderd?
  • Klopt het dat er klimop is aangeplant in de plantsoenen na verwijdering van struiken (met name in het voormalige Florapark) en waarom?
  • Zijn er ecologen betrokken bij het groenbeheer van het Noorderpark? Zo ja, kan het college aangeven wat het effect is van het verwijderen van struiken op de diersoorten die voorkomen in het park? Zo nee, waarom niet?
  • Om welke redenen zijn er afgelopen jaren bomen gekapt in het Noorderpark? Graag een overzicht van redenen en het aantal bomen dat gekapt is.
  • Zijn er bomen gekapt en struiken verwijderd om het park een “open karakter” te geven? Zo ja, is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat dit plan achterhaald is en er meer aandacht moet zijn voor ecologie en biodiversiteit?
  • Zijn er plannen om bomen te herplanten in het Noorderpark? Zo ja, op welke termijn?
  • Wat is de status van het evenemententerrein in het Noorderpark?
  • Waarom is er gekozen om een evenemententerrein te maken in het ruigere gebied in het Noorderpark (met veel begroeiing en kikkerpoelen) in plaats van op de grote grasvelden in de andere twee delen?
  • Waarom is er gekozen voor klimop als oeverbeplanting in plaats van de natuurlijke begroeiing zoals riet?
  • Zijn er meer werkzaamheden aan de oevers gepland? Zo ja, kan het college garanderen dat de oevers natuurlijk blijven aflopen?
  • Zijn er meer plannen om groen te verwijderen in het Noorderpark of verharding toe te voegen, bijvoorbeeld ten behoeve van het evenemententerrein?

Het lid van de gemeenteraad,

A.L. Bakker

[1] Locatieprofielen, pagina 212-214: https://www.amsterdam.nl/ondernemen/vergunningen/evenement-organiseren/locatieprofielen-evenementen/

Antwoorddatum: 16 mrt. 2020

1. Herkent het college deze signalen van omwonenden van het Noorderpark? Zo ja, hoe beoordeelt het college deze?

Antwoord:
Het college en het stadsdeelbestuur zijn bekend met vragen van omwonenden over het groenbeheer en de herinrichting van het Noorderpark. Voor de herinrichting van delen van het park is groen verdwenen, maar ook weer teruggeplant. Het dagelijks onderhoud in het park wordt op basis van ecologisch beheer uitgevoerd. Het is gericht op het gezond en gevarieerd houden van de flora en fauna. Zowel bij de herinrichting als bij het onderhoud wordt gezocht naar een balans tussen het gebruik voor sport, ontspanning en recreatie en de ecologische waarde van het park. Het college en het stadsdeelbestuur zijn van mening dat het Noorderpark nog steeds een groene uitstraling heeft.

2. Is het college het met de fractie van de Partij voor de Dieren eens dat als parken een “open karakter” krijgen en daardoor juist omliggende wegen en gebouwen weer dominanter worden in het straatbeeld, het groene karakter van Amsterdam Noord wordt aangetast?

Antwoord:
Sommige delen van het Noorderpark hebben een open karakter. Andere delen zijn dichter begroeid. Zo zijn het voormalige Florapark en het Volewijckpark aan het begin van de 20ste eeuw ook aangelegd: met bosplantsoenen, waterpartijen en open velden. Het contrast tussen licht en donker, open en begroeid, hoog en laag maakt het park aantrekkelijk en gevarieerd, ook vanuit het oogpunt van biodiversiteit en ecologie. Het college en het stadsdeelbestuur vinden niet dat de delen met een open karakter de overhand hebben en zo het groene karakter van Amsterdam Noord aantasten.

3. Om welke reden worden er zoveel struiken verwijderd?

Antwoord:
Het snoeien en soms het verwijderen van struiken is onderdeel van het reguliere onderhoud in het park en heeft een aantal redenen. Aan de kant van de Wingerdweg is op verzoek van bewoners gesnoeid en gedund in de bosplantsoenen om de entrees en het park beter zichtbaar te maken. Dunnen wil zeggen dat dunne bomen worden weggehaald, zodat grotere bomen en struiken met een hogere levensverwachting meer licht, ruimte en voedingsstoffen krijgen om te groeien. Om die reden zijn onlangs ook struiken en kleine bomen weggehaald tussen het fietspad langs het kanaal en het rosarium. Daarnaast groeien er in het park veel braamstruiken die de andere beplanting overwoekeren. Om de beplanting gezond en gevarieerd te houden, worden de bramen zoveel mogelijk verwijderd. Een andere belangrijke reden is de sociale veiligheid. Door ervoor te zorgen dat de bosplantsoenen niet te dicht groeien, ontstaat meer overzicht en voelen gebruikers zich veiliger, ook ’s avonds.

4. Klopt het dat er klimop is aangeplant in de plantsoenen na verwijdering van struiken (met name in het voormalige Florapark) en waarom?

Antwoord:
Ja dat klopt. In een aantal plantsoenen in het park is klimop aangeplant. Dit is onderdeel van het voorlopig ontwerp voor de herinrichting van het park van landschapsarchitect West 8. Het ontwerp is in 2005 vastgesteld door het stadsdeelbestuur van Noord en inmiddels gedeeltelijk uitgevoerd. Op een aantal plekken is de klimop niet goed aangeslagen. Bij het Noorderparkbad is daarom in 2018 een perk klimop vervangen door andere, meer gevarieerde beplanting. Voor een ander perk met klimop bij het zwembad wordt nog bekeken of deze vervangen kan worden door andere beplanting.

5. Zijn er ecologen betrokken bij het groenbeheer van het Noorderpark? Zo ja, kan het college aangeven wat het effect is van het verwijderen van struiken op de diersoorten die voorkomen in het park? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:
Ja, er is een ecoloog betrokken bij het onderhoud van het park en alle medewerkers van het beheerteam zijn bekend met ecologisch groenbeheer. Het effect van het snoeien of verwijderen van struiken op de dieren in het park wordt zo klein mogelijk gehouden. Het snoeien of verwijderen van struiken gebeurt gefaseerd: sommige plantsoenen wel en andere niet. Nooit alles tegelijk. Daarbij blijft dood hout zoveel mogelijk liggen of staan. Ook worden er vaak takkenrillen gemaakt van het snoeihout. Er wordt dus steeds gezorgd voor voldoende schuilplaatsen en nestgelegenheid.

6. Om welke redenen zijn er afgelopen jaren bomen gekapt in het Noorderpark? Graag een overzicht van redenen en het aantal bomen dat gekapt is.

Antwoord:
De afgelopen jaren zijn voor de herinrichting van delen van het Noorderpark, voor de aanleg van de Noord/Zuidlijn en voor het reguliere beheer kapvergunningen verleend. Het precieze aantal gekapte en herplante bomen is in het Noorderpark in het verleden helaas niet bijgehouden. Op 29 januari 2019 heeft het college de raadscommissie Wonen en Bouwen in een brief geïnformeerd over de stand van zaken rond de bomenboekhouding in de stad. Hierin is aangegeven dat er tot eind 2018 geen stadsbrede, eenduidige registratie plaatsvond. Daardoor was het niet mogelijk een betrouwbaar overzicht samen te stellen van de te kappen en de te herplanten bomen. Dit geldt ook voor het Noorderpark. Om tot een sluitende en complete boekhouding te komen, is de registratie inmiddels verbeterd zodat er zicht is op alle kap en herplant binnen de stad. Vanaf 2019 is er per stadsdeel een beter beeld en vanaf begin dit jaar registreren alle stadsdelen deze informatie op eenduidige wijze. In het Noorderpark zijn sinds begin 2019 twee kapvergunningen verleend en is één noodkapbesluit genomen voor een kastanjeboom die dreigde om te vallen.

7. Zijn er bomen gekapt en struiken verwijderd om het park een “open karakter” te geven? Zo ja, is het college het met de fractie van de Partij voor de Dieren eens dat dit plan achterhaald is en er meer aandacht moet zijn voor ecologie en biodiversiteit?

Antwoord:
Het Noorderpark heeft in het verleden te kampen gehad met achterstallig onderhoud. Sommige delen waren te dichtbegroeid, waardoor bomen en andere planten onvoldoende licht, ruimte en voeding hadden om te groeien. Deze dichte begroeiing werkte ook de sociale onveiligheid in de hand. De afgelopen jaren zijn de dichtbegroeide delen langzamerhand opener gemaakt door te snoeien en bomen te dunnen. Bomen met een hoge toekomstverwachting hebben zo meer ruimte om te groeien. Ook zorgt het voor meer overzicht en sociale veiligheid. Daarnaast hebben sommige delen van het park van oorsprong al een open karakter. De open velden zijn geschikt voor sport, ontspanning en recreatie. Het college is van mening dat er door de afwisseling van open en dichter begroeide delen voldoende aandacht is voor ecologie en biodiversiteit (zie ook het antwoord op de vragen 2, 3 en 5).

8. Zijn er plannen om bomen te herplanten in het Noorderpark? Zo ja, op welke termijn?

Antwoord:
Ja, die plannen zijn er. In het oostelijk deel van het park is na de herinrichting wateroverlast ontstaan. Hierdoor is helaas een aantal bomen verdronken. Een deel is al herplant, maar sommige plekken zijn daarvoor nog te nat. Er wordt op dit moment gezocht naar een oplossing en als deze er is, wordt het restant van de bomen herplant. Naar verwachting in 2021. Daarnaast zijn rond het Noorderparkbad na de herinrichting niet alle bomen goed gaan groeien. Een aantal bomen is doodgegaan. Komend jaar wordt gekeken waar nieuwe plantvakken aangelegd en bomen geplant kunnen worden. Tot slot wordt vanuit beheer het initiatief genomen om bij het gemeentelijk herplantfonds plekken aan te geven in het park waar bomen geplant kunnen worden. Bewoners hebben hiervoor zelf al een aantal plekken aangewezen.

9. Wat is de status van het evenemententerrein in het Noorderpark?

Antwoord:
Het stadsdeelbestuur heeft het definitief ontwerp van het evenemententerrein in maart 2018 vastgesteld. Op dit moment wordt bekeken hoe dit ontwerp kan worden uitgevoerd. Er wordt onder andere onderzocht op welke manier de bodem moet worden beschermd. Ook wordt er een bomen effect analyse uitgevoerd om de gevolgen van het vervangen van de paden onder bomen in kaart te brengen. Met de aanleg van het terrein wordt naar verwachting op zijn vroegst gestart in de zomer van 2021.

10. Waarom is er gekozen om een evenemententerrein te maken in het ruigere gebied in het Noorderpark (met veel begroeiing en kikkerpoelen) in plaats van op de grote grasvelden in de andere twee delen?

Antwoord:
Er is voor deze locatie gekozen, omdat het middengebied van het park het verst af ligt van de omliggende bewoning. Omwonenden ervaren zo het minste overlast. Daarnaast is het terrein goed bereikbaar met het openbaar vervoer.

11. Waarom is er gekozen voor klimop als oeverbeplanting in plaats van de natuurlijke begroeiing zoals riet?

Antwoord:
De klimop bij de entree vanaf metrostation Noorderpark groeit niet langs de oever, maar op het talud langs het pad. Het is een combinatie van bodembedekkers en heesters. De oeverbegroeiing is hier gras. De kade bestond bij de aanleg van de entree al uit beton. De Provincie Noord-Holland brengt op dit moment langs een deel van het kanaal vanaf de Van Hasseltbrug een nieuwe kade aan. Door de slechte staat van dit deel van de kade is in de loop van de tijd wel riet opgekomen. De nieuwe kade bestaat uit damwand planken en basaltstenen.

12. Zijn er meer werkzaamheden aan de oevers gepland? Zo ja, kan het college garanderen dat de oevers natuurlijk blijven aflopen?

Antwoord:
De kades zijn in eigendom en beheer bij de Provincie Noord-Holland en worden de komende jaren gefaseerd vernieuwd. Uitgangspunt van de Provincie is een uitvoering met damwand planken en basaltstenen. Langs het toekomstige evenemententerrein is de oever breder en dichter begroeid. Dit biedt mogelijkheden voor de aanleg van meer natuurlijke oevers die ecologisch interessant zijn en die zorgen voor meer biodiversiteit. In aanloop naar de aanleg van het evenemententerrein wordt met de Provincie overlegd over de mogelijkheden.

13. Zijn er meer plannen om groen te verwijderen in het Noorderpark of verharding toe te voegen, bijvoorbeeld ten behoeve van het evenemententerrein?

Antwoord:
Het verwijderen van groen ten behoeve van het evenemententerrein is nog afhankelijk van de precieze aanleg van het terrein en de uitkomsten van de bomen effect analyse. Uitgangspunt is dat er bij de aanleg van het terrein zo min mogelijk bomen worden gekapt. Waar dit niet anders kan, worden er conform de omgevingsvergunning bomen verplaatst of teruggeplant op het terrein.