Schrif­te­lijke vragen inzake de pilot ‘Een groen Sloter­dijk’


De jarenlange pogingen om de viaductpilaren bij Sloterdijk te vergroenen bleken tevergeefs. Het project is compleet mislukt en de gang van zaken doet denken aan een klucht. De samenvatting van de wethouder luidde als volgt: “Het komt erop neer dat de proef uitgevoerd is, maar dat de eigenaar ProRail de begroeiing na plaatsing weer weggehaald heeft. ProRail gaat niet akkoord met de begroeiing omdat ze verwachten dat begroeiing de pijlers mogelijk aantast.”[1]

De Partij voor de Dieren heeft met verbijstering kennisgenomen van deze mededeling. De gemeenteraad tast al jaren in het duister over de status van deze pilot die voortkwam uit het unaniem aangenomen initiatiefvoorstel van het raadslid Van Lammeren getiteld “Een groen Sloterdijk” van 1 juni 2015.

Volgens het vorige college zouden met ProRail afspraken zijn gemaakt om vier pilaren te vergroenen via een kooiconstructie waar de beplanting tegenaan kan groeien zodat het de pilaren niet raakt. Dit bleek uit de verlate bestuurlijke reactie van 11 oktober 2016[2] op het initiatiefvoorstel. De afgelopen maand mei werd nog een memo uit januari jl.[3] nagestuurd waaruit blijkt dat de vergunningaanvraag niet op orde was; het projectvoorstel bij de gemeente onbekend is; de beantwoording van brieven aan ProRail over wortelhechting en hemelwaterafvoer vijf maanden op zich liet wachten en dat ProRail op 12 april 2018 de vergunningaanvraag al heeft afgewezen.

Gezien het vorenstaande stelt ondergetekende, namens de fractie van de Partij voor de Dieren, op grond van artikel 45 van het Reglement van orde voor de raad van Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen:

  1. Waarom is de gemeenteraad pas op de hoogte gesteld over het mislukken van de pilot nadat de vergunningaanvraag al ruim een jaar geleden is afgewezen?
  2. Waarom is er pas afgelopen maand mei een memo aan de raad gestuurd die dateert uit januari?
  3. Hoe kan het zo zijn dat het projectvoorstel waar ProRail mee heeft ingestemd niet bij de gemeente bekend is?
  4. Kan het college dit projectvoorstel achterhalen?
  5. Wanneer zijn de planten precies de grond in gegaan en wanneer heeft ProRail ze er weer uitgehaald?
  6. Hoe kan het zo zijn dat ProRail verwacht “dat begroeiing de pijlers mogelijk aantast” terwijl er gebruik werd gemaakt van een kooiconstructie?
  7. Is er in de voorbereiding van het project met behulp van experts goed gecommuniceerd met ProRail over de verwachtingen t.a.v. wortelhechting en hemelwaterafvoer? Zo ja, hoe is dit verlopen? Zo nee, waarom niet?
  8. Kan het college de genoemde brieven in de memo (van 9 oktober 2017 en 9 maart 2018 aan ProRail die om meer informatie vroeg over wortelhechting en hemelwaterafvoer) met eventuele bijlagen meesturen bij de beantwoording van deze schriftelijke vragen?
  9. Is er overwogen om in plaats van hedera helix te kiezen voor een niet-zelfhechtende klimplant gezien de geïntroduceerde kooiconstructie? Waarom wel/niet?
  10. Gezien verticaal groen een specialisatie is die niet elke hovenier goed kan uitvoeren: had het ingeschakelde bedrijf ScheudersGroen hier aantoonbare ervaring mee?
  11. Was ervaring met verticaal groen een voorwaarde bij de keuze voor een bedrijf voor het beheer en onderhoud?
  12. Welke lessen kan dit college trekken uit de voorbereiding en de uitvoering van de pilot?
  13. Is het college bereid om bij ProRail excuses te maken voor de gang van zaken en aan te dringen op een nieuwe start om alsnog tot een mooie pilot te kunnen komen? Zo ja, gelukkig. Zo nee, waarom niet?
  14. Ziet het college nieuwe mogelijkheden om een succesvolle soortgelijke pilot rondom andere pijlers in de stad uit te voeren? Graag een toelichting.

Het lid van de gemeenteraad,

A.L. Bakker

[1] https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/7622380/1/1__Brief_afh_toezegging_Groen_Sloterdijk

[2] https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/4791103/1#search=%22bestuurlijke%20reactie%20groen%20sloterdijk%22

[3] https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/7622379/1/2__Memo_Vergroening_kolommen

Antwoorddatum: 31 jul. 2019

1. Waarom is de gemeenteraad pas op de hoogte gesteld over het mislukken van de pilot nadat de vergunningaanvraag al ruim een jaar geleden is afgewezen?

Antwoord:

In de bestuurlijke reactie d.d. 11 oktober 2016 is er voorgesteld om de pilot na twee jaar te evalueren. Na de afwijzing van de vergunning door ProRail op 12 april 2018 en het weghalen van de hedera op 24 april en 30 april 2018, is er onderzoek gedaan naar alternatieven om kolommen te vergroenen.

2. Waarom is er pas afgelopen maand mei een memo aan de raad gestuurd die dateert uit januari 2019?

Antwoord:

De memo betrof een interne projectmemo met daarin een beschrijving van het gelopen proces. Op basis van deze memo is er met de betrokkenen geanalyseerd waarom de pilot mislukt is en welke lessen hieruit kunnen worden getrokken.

3. Hoe kan het zo zijn dat het projectvoorstel waar ProRail mee heeft ingestemd niet bij de gemeente bekend is?

Antwoord:

De gemeente heeft in samenwerking met ProRail een plan opgesteld voor het beplanten van drie kolommen. Na instemming van ProRail zijn op 22, 23, en 24 mei 2017 volgens de eisen van ProRail, drie kolommen beplant. Dit had echter pas mogen gebeuren zo bleek later, als er door ProRail een vergunning voor deze beplanting was verstrekt. Voor de aangebrachte beplanting is alsnog een vergunning bij ProRail aangevraagd. Ondanks de eerdere mondelinge afspraken en het voldoen aan de toen gestelde eisen, is de vergunning door ProRail geweigerd en is tussen 24 en 30 april 2018 de beplanting verwijderd.

4. Kan het college dit projectvoorstel achterhalen?

Antwoord:

Zie het antwoord bij vraag 3.

5. Wanneer zijn de planten precies de grond in gegaan en wanneer heeft ProRail ze er weer uitgehaald?

Antwoord:

De begroeiing is tussen 22 en 24 mei 2017 geplaatst door Schreudersgroen i.o.v. de gemeente Amsterdam. Nadat de vergunningaanvraag op 12 april 2018 door ProRail is afgewezen, zijn de hedera’s plus constructies op 24 en 30 april 2018 door Schreudersgroen i.o.v. de gemeente Amsterdam weggehaald.

6. Hoe kan het zo zijn dat ProRail verwacht “dat begroeiing de pijlers mogelijk aantast” terwijl er gebruik werd gemaakt van een kooiconstructie?

Antwoord:

De hedera zou zich volgens ProRail kunnen gaan hechten aan het beton. Deze verwachting kwam mogelijk ook doordat de kooiconstructie zich op 10 cm van de kolom bevond en het plantvak zich tot op 30 cm van de pilaar bevond.

7. Is er in de voorbereiding van het project met behulp van experts goed gecommuniceerd met ProRail over de verwachtingen ten aanzien van wortelhechting en hemelwaterafvoer? Zo ja, hoe is dit verlopen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Bij het opstarten van het project is met de verschillende eigenaren van kolommen in het Sloterdijkgebied uitgebreid gesproken. ProRail was bereid hieraan mee te werken in de vorm van een pilot, om drie kolommen te laten begroeien. ProRail stelde wel eisen t.a.v. inspecteerbaarheid van de kolommen, de hemelwaterafvoer en het niet hechten van de hedera aan de kolommen. Het ontwerp van de pilot is aan de hand van bijbehorende tekeningen besproken en ter instemming voorgelegd aan ProRail. ProRail gaf aan geen bezwaren te zien, waarna de gemeente zonder meer is gestart met de uitvoer van de pilot.

8. Kan het college de genoemde brieven in de memo (van 9 oktober 2017 en 9 maart 2018 aan ProRail die om meer informatie vroeg over wortelhechting en hemelwaterafvoer) met eventuele bijlagen meesturen bij de beantwoording van deze schriftelijke vragen?

Antwoord:

Ja, zie bijlage 1 en 2

9. Is er overwogen om in plaats van hedera helix te kiezen voor een nietzelfhechtende klimplant gezien de geïntroduceerde kooiconstructie? Waarom wel/niet?

Antwoord:

Onder het viaduct is weinig daglicht toetreding, er is daarom gekozen voor een wintergroene sterke klimplant die ook nog wil groeien in donkere omstandigheden. De keus is daarbij gevallen op klimop (Hedera helix). Bij niet-zelfhechtende klimplanten bestaan geen wintergroene soorten die in donkere omstandigheden goed willen groeien.

10. Aangezien verticaal groen een specialisatie is die niet elke hovenier goed kan uitvoeren: had het ingeschakelde bedrijf ScheudersGroen hier aantoonbare ervaring mee?

Antwoord:

Het bedrijf SchreudersGroen heeft voldoende expertise en ervaring om een pilot als deze uit te kunnen voeren.

11. Was ervaring met verticaal groen een voorwaarde bij de keuze voor een bedrijf voor het beheer en onderhoud?

Antwoord:

Zie het antwoord bij vraag 10.

12. Welke lessen kan dit college trekken uit de voorbereiding en de uitvoering van de pilot?

Antwoord:

Technisch is het mogelijk om een dergelijke pilot uit te voeren. Echter dienen ook de beheerders akkoord te gaan met deze pilot. Eerder is gebleken dat andere beheerders bezwaren hadden tegen deze pilot (zie bestuurlijke reactie, bijlage 3). ProRail heeft in eerste instantie mondeling akkoord gegeven mits er zou worden voldaan aan voorwaarden als inspecteerbaarheid, de instandhouding van de hemelwaterafvoer en het niet hechten van de hedera aan kolommen.
Ondanks dat ProRail per email heeft aangegeven dat er inhoudelijk niks in de weg lag voor goedkeuring, was er wel een vergunning nodig was om de pilot uit te voeren. Het uitvoeren van een pilot als deze valt of staat dus met de medewerking en goedkeuring van de eigenaar en in dit geval dus van ProRail.
Op basis van de gestelde eisen van ProRail (en naar verwachtging ook van andere beheerders van kolommen) t.a.v. inspecteerbaarheid, de instandhouding van de hemelwaterafvoer en het niet hechten aan kolommen maakt dat de kosten voor een dergelijke pilot aanzienlijk zijn.

13. Is het college bereid om bij ProRail excuses te maken voor de gang van zaken en aan te dringen op een nieuwe start om alsnog tot een mooie pilot te kunnen komen? Zo ja, gelukkig. Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Ondanks dat ProRail per email aan heeft gegeven er niks in de weg lag om goedkeuring te krijgen, is er daarnaast ook door ProRail aangegeven dat er een vergunning aan moest worden gevraagd. De vergunningaanvraag is uiteindelijk door ProRail zelf geweigerd. In dat kader is er ook geen reden om bij ProRail excuses te maken. Daarnaast is er ook geen budget voor een herhaling van deze pilot.

14. Ziet het college nieuwe mogelijkheden om een succesvolle soortgelijke pilot rondom andere pijlers in de stad uit te voeren? Graag een toelichting.
Antwoord
Het college verwacht dezelfde problemen bij andere kolommen. Deze problemen zijn wellicht overkomelijk, maar dit zal dan opnieuw onderzocht c.q. besproken dienen te worden. Het college ziet daar nu geen aanleiding toe want momenteel ontbreekt financiële dekking voor een nieuw project. Bovendien zullen de kosten dan hoger zijn dan bij de eerdere pilot, nabij station Sloterdijk. Enerzijds volgt deze kostenverhoging uit de eisen die de beheerder stelt, anderzijds komt dit door het nemen van extra maatregelen t.b.v. de groeimogelijkheden. De vergroening staat immers onder een viaduct en krijgt zonder de maatregelen niet voldoende water.