Jaar­lijkse rapportage lucht­kwa­liteit op scholen


13 juni 2019

Inleiding
Kinderen in Amsterdam Noord verhuizen deze zomer naar een school aan de Johan van Hasseltweg waar de fijnstofnormen flink overschreden worden. De ouders maken zich grote zorgen over de gezondheid van hun kinderen en dat is terecht. Fijnstof is een tikkende tijdbom, zeker voor het jonge kind. Naast deze school in Amsterdam Noord, zijn er nog 60 scholen door heel Amsterdam die op een locatie gevestigd zijn waar de luchtkwaliteit niet goed is. Samen met het onderwijs en de samenleving dragen we de verantwoordelijkheid dat kinderen later goed voorbereid én zo gezond mogelijk op eigen benen kunnen staan. Schone lucht in de belangrijkste periode van de ontwikkeling van jonge kinderen is wat de Partij voor de Dieren betreft een grote verantwoordelijkheid die we moeten nemen.

Ongezonde klaslokalen
De Partij voor de Dieren maakt zich ernstige zorgen om de luchtkwaliteit in de Amsterdamse klaslokalen. De Gezondheidsraad onderzocht in 2010 de luchtkwaliteit in basisscholen. De Gezondheidsraad heeft niet specifiek de concentraties fijnstof gemeten, maar stelde aan de hand van de CO2-concentraties wel vast dat ook in Nederland de luchtkwaliteit in klaslokalen verre van optimaal is. CO2 geldt daarbij als algemene indicator. Dit is niet volledig door te vertalen naar fijnstof vanwege de manier van ventileren: een open raam kan zorgen voor betere CO2-concentraties in de klas, maar nabij een weg kan dit ook tot extra fijnstof leiden.[1]

Astma door slechte lucht
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is luchtvervuiling een groot gevaar voor de volksgezondheid. Door de luchtkwaliteit te verbeteren krijgen veel minder mensen te maken met hart- en longziekten.[2] Luchtvervuiling zou in 2012 wereldwijd al verantwoordelijk zijn voor 3,7 miljoen vroegtijdige doden. Volgens de Europese Commissie gaat het in Europa om zo’n 400.000 mensen die jaarlijks vroegtijdig overlijden als gevolg van luchtvervuiling.[3] Kinderen zijn gevoeliger voor de schadelijke effecten van fijnstof dan volwassenen, zo blijkt uit verschillende epidemiologische onderzoeken.[4] Kinderen zijn actiever in de buitenlucht en ademen per kilogram lichaamsgewicht wel 2,3 keer meer lucht in dan volwassenen. Ook worden kleine deeltjes makkelijker opgenomen in de luchtwegen van kinderen. Het Nederlandse Tijdschrift voor Geneeskunde haalt in het artikel ‘Gezondheidsrisico’s voor fijn stof bij kinderen’ diverse onderzoeken aan die een relatie aantonen tussen fijnstof en astma. In bijvoorbeeld een Nederlands onderzoek met 4.000 kinderen tot vier jaar werd een relatie gevonden tussen het ontwikkelen van astma en verkeersgerelateerde luchtverontreiniging rond het huis. Kortdurende blootstelling aan fijnstof kan bij kinderen al zorgen voor ademhalingsproblemen en allergische reacties.

Programma Gezonde Schoolgebouwen Amsterdam
Over de CO2-concentraties en fijnstof-concentraties in Amsterdamse scholen is sinds de start van de het programma Gezonde Schoolgebouwen Amsterdam 2015-2018 steeds meer bekend[5]. Een school kan vrijwillig deelnemen aan het programma en de doorloop van het project (analyse gebouw t/m oplevering) duurt per school gemiddeld 9 maanden. Het uitgangspunt is om alle scholen te laten voldoen aan de normen voor gezonde schoolgebouwen zoals beschreven in het Programma van Eisen Frisse Scholen. Voor Gezonde Schoolgebouwen Amsterdam wordt een norm gehanteerd van Frisse Scholen klasse B (klasse C bij een bestaande installatie).[6] Een gezond schoolgebouw wordt na oplevering overgedragen aan het schoolbestuur, dat zich door deelname aan het project aan de afspraak committeert om voor de daarop volgende 10 jaar een onderhoudscontract af te sluiten bij een gecertificeerd onderhoudsbedrijf. Alle schoolgebouwen worden na deelname voorzien van een monitoringssysteem (CO2-meter) in klaslokalen. Scholen hebben hierdoor direct zicht op de luchtkwaliteit in de leslokalen en kunnen hiernaar handelen.

Voorstel
Het is zeer zorgwekkend dat kinderen dagelijks een groot deel van hun dag doorbrengen in schoolgebouwen waar ze ongezonde lucht inademen. De Partij voor de Dieren vindt dat er voldoende gedaan moet worden om ervoor te zorgen dat de lucht in en om scholen niet schadelijk voor de gezondheid van kinderen is. Hiervoor is het noodzakelijk om een volledig beeld te krijgen van de situaties op scholen en dus op jaarlijks op álle Amsterdamse scholen, zowel binnen als buiten, metingen te verrichten naar de luchtkwaliteit. En niet alleen metingen van de CO2-concentraties maar óók van de fijnstofwaarden. Daarbij kan geïnventariseerd worden of en welke filters op scholen gebruikt worden om de buitenlucht te filteren. Indien er hoge concentraties schadelijk fijnstof op scholen gemeten worden, vindt de Partij voor de Dieren dat er richtlijnen opgesteld moeten worden met betrekking tot maatregelen om de luchtkwaliteit in scholen te verbeteren.

De Partij voor de Dieren stelt het college voor om:

  • op alle Amsterdamse scholen jaarlijks, zowel binnen als buiten, metingen te verrichten naar luchtkwaliteit, en de resultaten daarvan openbaar te maken.

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam


J.F. Bloemberg-Issa

J.F.W. van Lammeren




[1] Idem

[2] http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs313/en/

[3] https://www.europa-nu.nl/id/vk54tm8f8dzn/nieuws/eu_onderhandelingen_over_schone_lucht?ctx=vh6ukzb3nnt0

[4] Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde: Gezondheidsrisico’s voor fijn stof bij kinderen. Via: https://www.ntvg.nl/system/files/publications/a6704.pdf

[5] Voortgangsreportage Gezonde Schoolgebouwen Amsterdam

[6] Het Programma van Eisen Frisse Scholen (2015) is een publicatie van de Rijksdienst van Ondernemend Nederland in opdracht van het Min. van Buitenlandse Zaken. Voor ieder thema zijn 3 ambitieniveaus opgesteld waaraan (prestatie)eisen gekoppeld zijn. Klasse A = zeer goed, klasse B = goed en klasse C =acceptabel. Klasse C is het basisniveau, gebaseerd op wet-en regelgeving zoals deze in het Bouwbesluit 2012 van kracht waren