11 juni 2025
Ratten in de stad: pak de oorzaak aan, niet het dier
PvdD pleit voor preventieve maatregelen die stadsdeel- en wijkgericht zijn
De Partij voor de Dieren roept het stadsbestuur op om structureel werk te maken van rattenoverlast in Amsterdam. Niet met gif of vallen, maar met diervriendelijke en preventieve oplossingen. Want de overlast komt niet uit de lucht vallen: door de opwarming van de stad, de grote hoeveelheid afval en de constante drukte creëren we als mens zelf de ideale leefomgeving voor ratten. In kwetsbare stadsdelen zoals Nieuw-West en Zuidoost is de overlast het grootst. Daarom pleiten wij voor een wijkgerichte en preventieve aanpak. “Ratten veroorzaken deze problemen niet, maar maken deze alleen zichtbaar.”
Een middeleeuws imago
De rat heeft al eeuwenlang een slecht imago, voornamelijk als drager en overbrenger van ziektes. Maar dat beeld is niet meer van deze tijd. “We leven niet meer in de middeleeuwen. De tijd van de rat als drager van de pest zijn we ver voorbij, maar het imago van het arme beestje is er niet bepaald beter op geworden,” aldus fractievertegenwoordiger Tahnee. “Dat middeleeuwse beeld van ziektedrager is namelijk niet zo accuraat meer.” Cijfers van de NVWA uit 2015 laten nameiljk zien dat het aantal rat-gerelateerde ziektegevallen laag is (tussen de 100 en 150), en veel daarvan vonden plaats in het buitenland of via huisdieren. Toch worden jaarlijks miljoenen ratten gedood. Tahnee: “onnodig én ineffectief.”
Ratten reflecteren ongelijkheid
Volgens de partij moeten we niet alleen naar het dier kijken, maar vooral naar de omstandigheden waarin ratten floreren: de opwarming van de stad, (toeristische) drukte en het afval dat daardoor op straat blijft liggen. Daarbij zijn de gevolgen het grootst in sociaal kwetsbare wijken. “Ratten veroorzaken deze problemen niet, maar maken ze zichtbaar,” aldus Tahnee. “Laten we onze aandacht dus vooral richten op de echte oorzaken en strijden voor een leefbaar klimaat, minder massatoerisme en minder afval.”
"Ratten veroorzaken deze problemen niet, maar maken deze alleen zichtbaar. Laten we onze aandacht dus vooral richten op de echte oorzaken en strijden voor een leefbaar klimaat, minder massatoerisme en minder afval."
Preventie effectiever dan bestrijding
De Partij voor de Dieren ontkent natuurlijk niet dat er echte mensen zijn die echte problemen ondervinden door de rat. De verhalen van schade en overlast, vaak bij de mensen die het al lastig genoeg hebben, zijn ook bij ons bekend. En voor deze mensen willen wij ook oplossingen bieden.
In de commissie kreeg Tahnee een positief antwoord van de wethouder op voor haar voorstel om jaarlijks te rapporteren over de rattenoverlast per stadsdeel. In deze rapportage wordt onder andere het aantal meldingen en de door de GGD geplaatste vallen opgenomen. Deze informatie maakt gerichte preventie mogelijk. Ook stelt de Partij voor de Dieren de ‘rattenfixbrigade’ voor, waarbij de gemeente erop inzet om kwetsbare huizen te beschermen, onder andere door het vervangen van kapotte ventilatieroosters, het dichten van kieren en gaten en het aanbrengen van rattenwerende schijven op regenpijpen. Ook kan deze fixbrigade informatie verstrekken over preventieve maatregelen. Hierover later meer.
Het stadsbestuur beaamt dat preventie beter werkt dan bestrijding. In wijken waar jarenlang voornamelijk aan bestrijding werd gedaan, bleef de overlast bestaan. Pas toen er structureel preventieve maatregelen kwamen, nam de overlast daadwerkelijk af. Preventie is, kortom, effectiever én diervriendelijker dan bestrijding!
